Hoe werkt de automatische smeerinstallatie op een compacte graafmachine?

Een automatische smeerinstallatie op een compacte graafmachine is een systeem dat op vaste intervallen automatisch vet toevoert aan de smeerpunten van de machine, zoals pennen, bussen en lagers. Dit gebeurt zonder dat de machinist de machine hoeft te stoppen of handmatig een vetspuit hoeft te gebruiken. Het resultaat is minder slijtage, langer werkende componenten en minder stilstand op de werkplek. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over centrale smeersystemen op minigravers en compacte graafmachines.

Welke onderdelen smeert een automatisch smeersysteem op een graafmachine?

Een automatisch smeersysteem op een graafmachine smeert alle bewegende verbindingspunten van de graafarm, de roterende delen van de bovenwagen en de aansluiting van aanbouwdelen. Concreet gaat het om de pennen en bussen van de giek, de arm, de bak en de cilinders, maar ook om de draaikrans en de rijwerkpennen.

De meest voorkomende smeerpunten die een centraal smeersysteem bedient zijn:

Pennen en bussen van de giek
Pennen en bussen van de arm
Bakverbinding en bakpennen
Hydraulische cilinders aan beide zijden
Draaikrans, zwenkcilinder
Rijwerkpennen en loopwerkonderdelen
Snelwissel voor aanbouwdelen

Op een minigraver telt een machine al snel tien tot vijftien smeerpunten. Handmatig smeren kost tijd en wordt in de praktijk regelmatig overgeslagen, juist omdat de machine midden op een werklocatie staat. Een automatisch smeersysteem neemt die taak over, ook tijdens het werk.

Hoe verdeelt een automatische smeerinstallatie het vet over de machine?

Een automatische smeerinstallatie verdeelt vet via een centraal reservoir en een pomp die via een netwerk van leidingen en verdeelstukken het vet naar elk individueel smeerpunt stuurt. De pomp wordt aangestuurd door een timer of een elektronische besturingseenheid, die op vaste intervallen een vetdosis afgeeft.

Het systeem werkt als volgt: de pomp bouwt druk op in het leidingnetwerk. Via verdeelstukken, ook wel distributeurs of meetelementen genoemd, wordt het vet in gemeten hoeveelheden naar elk smeerpunt geleid. Elk smeerpunt ontvangt precies de hoeveelheid vet die nodig is, niet meer en niet minder. Na de smeercyclus daalt de druk in het systeem weer, waarna de cyclus opnieuw begint op het volgende interval.

De leidingen zijn doorgaans van staal of hoogdruk kunststof en worden beschermd langs de structuur van de machine bevestigd. Het reservoir bevat standaard genoeg vet voor meerdere werkweken, afhankelijk van de ingestelde doseringen en de grootte van het reservoir.

Wat is het verschil tussen een progressief en een parallelsmeersysteem?

Het verschil tussen een progressief en een parallelsmeersysteem zit in de manier waarop vet wordt verdeeld. Bij een progressief systeem werken de verdeelstukken in serie: elk element moet vet doorlaten voordat het volgende element wordt gevoed. Bij een parallelsysteem werken alle verdeelstukken gelijktijdig en onafhankelijk van elkaar.

Progressief smeersysteem

In een progressief systeem bewegen de zuigers in de verdeelstukken na elkaar, als een ketting. Dit maakt het eenvoudig om te controleren of het systeem werkt: als het laatste element vet doorlaat, hebben alle voorgaande elementen ook vet ontvangen. Een blokkade in één element stopt het hele systeem, wat een duidelijk signaal geeft dat er iets mis is. Dit type wordt veel toegepast op minigravers en compacte graafmachines vanwege de eenvoudige diagnose.

Parallelsmeersysteem

Bij een parallelsysteem, ook wel een enkelleidingssysteem of tweeledingssysteem genoemd, werken alle smeerpunten gelijktijdig. Dit maakt het systeem sneller en beter schaalbaar voor grotere machines met veel smeerpunten. Een defect in één tak heeft geen invloed op de andere smeerpunten. Dit type wordt vaker ingezet op zwaardere graafmachines en industriële toepassingen.

Voor compacte graafmachines en minigravers is het progressieve systeem het meest gangbaar, vanwege de lagere complexiteit en de eenvoudige storingsdiagnose.

Hoe vaak en hoeveel vet gebruikt een automatisch smeersysteem?

Een automatisch smeersysteem geeft doorgaans elke vijf tot dertig minuten een kleine hoeveelheid vet af per smeerpunt, afhankelijk van de ingestelde intervaltijd. De hoeveelheid vet per cyclus is zeer klein, vaak slechts een fractie van een gram, maar de frequentie zorgt ervoor dat de smeerpunten continu goed gesmeerd blijven.

De exacte instellingen hangen af van:

Het type machine en de belasting: zwaarder werk vraagt om kortere intervallen.
De omgevingsomstandigheden: werken in zand, modder of water vraagt om meer smering.
Het aantal smeerpunten: meer smeerpunten betekent een groter reservoir en een hogere verbruikssnelheid.
De aanbevelingen van de machinefabrikant: Kubota geeft per machinemodel richtlijnen voor smeerintervallen.
De grootte van het reservoir: standaard reservoirs variëren van 0,5 tot 2 liter voor compacte machines.

In de praktijk verbruikt een minigraver met een automatisch smeersysteem gemiddeld een halve tot anderhalve liter vet per week bij intensief gebruik. Het reservoir moet periodiek worden bijgevuld, maar dat is aanzienlijk minder frequent dan dagelijks handmatig smeren.

Wat zijn de meest voorkomende storingen aan een automatische smeerinstallatie?

De meest voorkomende storingen aan een automatische smeerinstallatie zijn een leeg of bevroren reservoir, verstopte leidingen of verdeelstukken, een defecte pomp en beschadigde leidingen door mechanische belasting. De meeste storingen zijn te voorkomen met regelmatige controle en het gebruik van het juiste vettype.

Veelvoorkomende storingen op een rij:

Leeg reservoir: het meest voorkomende probleem; een lage-niveausensor signaleert dit tijdig als het systeem daarmee is uitgerust.
Verkeerd vettype: te dik vet verstopt leidingen, te dun vet biedt onvoldoende smering en lekt weg.
Verstopte verdeelstukken: ontstaat bij langdurig gebruik van oud of verontreinigd vet.
Beschadigde leidingen: leidingen die langs de machine lopen kunnen worden geraakt door stenen, takken of aanbouwdelen.
Defecte pomp of timer: elektrische storingen in de besturing zorgen ervoor dat de pomp niet of te weinig activeert.

Bij een progressief systeem is een storing goed te lokaliseren: het systeem stopt als één element blokkeert, waarna de controleindicator aangeeft waar het probleem zit. Regelmatig controleren van het reservoir, de leidingen en de verdeelstukken voorkomt de meeste problemen.

Is een automatische smeerinstallatie ook achteraf in te bouwen op een minigraver?

Ja, een automatische smeerinstallatie is in de meeste gevallen achteraf in te bouwen op een minigraver. Er zijn universele retrofitpakketten beschikbaar die geschikt zijn voor de gangbare smeerpuntconfiguraties van compacte graafmachines. De inbouw vraagt wel om technische kennis en zorgvuldige planning van de leidingpaden.

Bij het achteraf inbouwen van een centraal smeersysteem op een bestaande minigraver zijn de volgende stappen van belang: eerst worden alle bestaande smeerpunten in kaart gebracht, daarna wordt een geschikte montagepositie voor het reservoir en de pomp bepaald. Vervolgens worden de leidingen langs de machinestructuur geleid en bevestigd, en worden de aansluitingen op de bestaande smeernippels gemaakt. Tot slot wordt het systeem ingesteld op de juiste intervallen en gedoseerde hoeveelheden.

Het is aan te raden om bij de inbouw te werken met een systeem dat is afgestemd op het specifieke machinemodel. Universele pakketten werken goed, maar een op maat samengesteld systeem biedt een betere passing en minder kans op leidingbreuk door trillingen. Neem bij twijfel contact op met een technische specialist die ervaring heeft met graafmachineonderhoud en smeerinstallaties.

Hoe Meerman Machines helpt met automatische smeerinstallaties op graafmachines

Als officieel Kubota-importeur voor Nederland ondersteunen wij aannemers, hoveniers en verhuurbedrijven bij alles rondom compacte graafmachines, inclusief preventief onderhoud en smeeroplossingen. Of het nu gaat om advies over de juiste smeerinstallatie, het achteraf inbouwen van een centraal smeersysteem of het leveren van onderdelen, wij denken graag mee.

Wat we voor je kunnen doen:

Advies over de beste smeerinstallatie voor jouw machine en werkomstandigheden
Technische ondersteuning bij het inbouwen van een retrofitpakket
Levering van vetpatronen, reservoirs en verdeelstukken via onze onderdelenwebshop
Onderhoud en storingsherstel via ons landelijke dealernetwerk
Bekijken van ons minigraver aanbod met fabrieksgemonteerde smeerinstallaties

Wil je weten welk smeersysteem het beste past bij jouw minigraver of compacte graafmachine? Neem contact met ons op en we helpen je verder met een concreet advies op maat. Of vraag direct een offerte aan voor een smeerinstallatie of onderhoudspakket.